COĞRAFİ İŞARETLER TESCİLİ
Coğrafi İşaretler Nedir?
Coğrafi işaret, belirli bir bölgeye özgü olan, üretimi, ünü veya diğer özellikleriyle o yörenin kimliğini taşıyan ürünleri tanımlayan bir kalite işaretidir. Bu işaretler, ürünlerin geleneksel üretim biçimini ve bölgesel kökenini garanti eder.
COĞRAFİ İŞARETLERİN ÖNEMİ
- Yerel ürünleri korur
Ürünün kökenini, kalitesini ve ününü güvence altına alır.
- Taklitleri önler
Ürünün adının ve özelliklerinin izinsiz kullanımını engeller.
- Ekonomik değer yaratır
Üreticinin gelirini artırır, bölgesel kalkınmayı destekler.
- Tüketici güveni sağlar
Ürünün belirli bir bölgeye ait olduğunu garanti eder.
- Kültürel mirası korur
Geleneksel üretim yöntemleri ve yerel bilgi gelecek nesillere aktarılır.
- İhracat avantajı sağlar
Uluslararası pazarlarda tanınırlık ve rekabet gücü kazandırır.
COĞRAFİ İŞARET TÜRLERİ
Türkiye’de coğrafi işaretler iki türdür:
- Menşe Adı
- Ürünün üretimi, işlenmesi ve tüm özellikleri belirli bir coğrafi alana bağlıdır.
- Hammaddesi ve üretim süreci tamamen o yörede gerçekleşir.
- Örnek: Antep Baklavası, Malatya Kayısısı
- Mahreç İşareti
- Ürünün en az bir özelliği veya ünü belirli bir coğrafi alanla bağlantılıdır.
- Üretimin bir kısmı başka yerde yapılabilir.
- Örnek: Afyon Sucuğu, Maraş Dondurması
Türkiye’de tescilli coğrafi işaretli ürünler, yöresine özgü nitelikleri koruma altına alınmış ürünlerdir. Başlıca örnekler:
Gıda Ürünleri
- Antep Baklavası
- Afyon Sucuğu
- Malatya Kayısısı
- Aydın İnciri
- Ezine Peyniri
- Kars Kaşarı
- Maraş Dondurması
- Taşköprü Sarımsağı
- Gemlik Zeytini
- Giresun Tombul Fındığı
COĞRAFİ İŞARET BAŞVURUSU NASIL YAPILIR
- Ürün belirlenir
Ürünün yöreyle bağı ve ayırt edici özellikleri tespit edilir (menşe adı / mahreç işareti).
- Başvuru sahibi belirlenir
Belediyeler, odalar, birlikler, kooperatifler veya üretici örgütleri başvurabilir.
- Teknik dosya hazırlanır
Ürünün tanımı, üretim yöntemi, coğrafi sınır, denetim usulü ve ayırt edici özellikler yazılır.
- Online başvuru yapılır
Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) sisteminden başvuru yapılır.
- Şekli ve teknik inceleme
Başvuru dosyası mevzuata uygunluk açısından incelenir.
- Yayın
Resmî Bülten’de yayımlanır.
- İtiraz süreci
Üçüncü kişiler itiraz edebilir.
- Tescil
İtiraz olmazsa veya reddedilirse coğrafi işaret tescil edilir.